Metronidazol

Metronidazol is een veelgebruikt antibioticum dat tot de nitroimidazolklasse van antibiotica behoort. Het wordt vaak gebruikt om gastro-intestinale infecties te behandelen, alsmede trichomoniasis en giardiasis en amoebiasis, die door parasieten worden veroorzaakt. Metronidazol wordt ook al tientallen jaren gebruikt als antibioticum tegen tal van bacteriële infecties.

Het is verkrijgbaar in capsule-, tablet- en topische vorm en als zetpilpreparaat voor de behandeling van diverse infecties.

Farmacodynamica

Metronidazol behoort tot de klasse van de nitroimidazolen. Het remt de nucleïnezuursynthese door de vorming van nitroso-radicalen die het DNA van microbiële cellen verstoren. Deze functie treedt alleen op wanneer metronidazol gedeeltelijk wordt gereduceerd, en aangezien deze reductie normaal alleen optreedt bij anaërobe bacteriën en protozoa, heeft zij betrekkelijk weinig effect op menselijke cellen of aërobe bacteriën.

Farmacokinetica

Oraal ingenomen metronidazol is voor ongeveer 80% biologisch beschikbaar via de darm en maximale bloedplasmaconcentraties treden op na één tot twee uur. Voedsel kan de absorptie vertragen, maar vermindert deze niet. Van de gegeven dosis wordt ongeveer 20 % gebonden aan plasma-eiwitten. Het dringt goed door in weefsels, hersenvocht, vruchtwater en moedermelk, en in abcesholten. Ongeveer 60 % van metronidazol wordt gemetaboliseerd door oxidatie tot de belangrijkste metaboliet hydroxymetronidazol en een carboxylzuurderivaat, en door glucuronidatie. Metronidazol en de metabolieten daarvan worden voornamelijk via de nieren (77 %) en in mindere mate via de feces (14 %) uitgescheiden. De biologische halfwaardetijd in gezonde volwassenen is ongeveer acht uur.

Interacties

Gelijktijdige consumptie van alcohol kan leiden tot misselijkheid, braken, blozen van de huid, tachycardie en kortademigheid. Om deze reden wordt de consumptie van alcoholische dranken afgeraden.

Metronidazol remt het enzym CYP2C9, zodat interacties met geneesmiddelen die door deze enzymen worden gemetaboliseerd (bv. lomitapide, warfarine) kunnen optreden.

Bijwerkingen

Veel voorkomende bijwerkingen zijn misselijkheid, een metaalachtige smaak, verlies van eetlust en hoofdpijn.

Soms kunnen toevallen of allergieën voor het geneesmiddel optreden. Deskundigen zijn het niet eens over het gebruik van metronidazol tijdens zwangerschap of borstvoeding.

Metronidazol wordt ervan verdacht kanker bij de mens te veroorzaken. Dit vermoeden is nog niet bevestigd. Metronidazol is daarom door de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) als een mogelijk carcinogeen aangemerkt.

Toxicologische gegevens

LD50 (rat, oraal): 3000 mg-kg-1